can.html

CAN YÜCEL’İ YİTİRDİK

Son günlerdeki deprem felaketinin önemli etkilerinden biri de Diğer tüm olayları gündemden silip atmasıydı. Gündemini yitiren olaylardan biri de şairimiz Can Yüce’in ölümüydü. Depremden bir önceki Cumartesi günü bir yıldır mücadele ettiği kansere yenik düştü. Kendi vasiyetiyle pazartesi günü datçaya gömüldü. Bir şairi en iyi şiirleriyle anlatabiliriz sanırım.

KAYIP ÇOCUK

Birden işitilmez olsun ayak seslerim;
Gölgem bir başka sokağa sapıversin;
Unutayım bir anda her şeyi,
Nerde oturduğumu,
Bir tuhaf âdem olduğumu Can adında.
Aklım arayadursun başka kapılarda kısmetini,
Ben, bilmediğim sokaklarda bir başıma;
Gönlüm öylesine geniş, öyle ferah,
Ilk defa görmüş gibi dünyayı,
Bir şaşkınlık içinde, yeniden doğmuş gibi;
Hatırlamam artık değil mi, dostlar,
Hatırlamam artık garipliğimi?

Bu şiir gördüğümüz gibi Orhan Velinin içinde olduğu Garip akımının etkilerni görmekteyiz. Can Yücel’i bu günkü Can Yücel yapan Onun 74 de Hapishanede yazdığı şiirlerdir. Kendi Deyimiyle “Hapishanede Aklım Başıma geldi” der. Biraz Trajikomik olmakla beraber birçok türk şair yazar ve sanatçıları için hapishane bir eğitim mekanı olmuştur. İşte “Bir siyasinin şiirleri” kitabından birkaç örnek :

Bİ SEN EKSiKTİN AYIŞIĞI

Bileklerimizi morartmış yeni Alman kelepçeleri,
Otobüsün kaloriferleri bozuldu
Kaman'dan sonra Sekiz saat oluyor
karbonatlı bir çay bile içemedik,
Başımızda perensip sahibi bir başçavuş,
Niğde üzerinden Adana Cezaevine gidiyoruz...
Bi sen eksiktin ayışığı
Gümüş bir tüy dikmek için manzaraya!

YA' U

Elektrikler söndü dün gece,
Zorbela toplayıp satrancın taşlarını
Mecburen yattık.
Simsiyah kediler gibi dolaşıyor koğuşta
Uyuyan dostların nefesleri.
Dolaşsınlar azıcık!
Tam ben de eve doğru açılıyordum
Şıpırdatmadan hiç kürekleri,
Yanmaz mı o tepemdeki yüz mumluk ışık!
Bir kürek mahkumunu Boğaz'da sandal sefasına
Haklılar, bırakmazlar tabü ama...
Ya'u ne güzel şeymiş meğer karanlık!

DAMDAN DAMLAYA DAMLAYA GÖL OLMAZ YA

BIR

Bi sağ yanıma yattım, geçti beş yıl.
Bi de soluma yattım, etti mi on!
Hadi kalk, dediler, bitti bu fasıl!..
Hay allah kahretsin, uyanamıyom!

10 Nisan,1973

İKİ

Yarın pazar, sokağa çıkma yasağı var,
Seçim kütüklerini dolduracaklarmış...
Kıyamet kopmaz a,
Yarın da sokağa çıkmayıveririz, canım!

SEKİZ

Bugün Ondokuz Mayıs,
Mayısın ondokuzu!
Sen ey Türk istiklâlinin koruyucusu,
Sen ey ülkemizin geleceği,
Ulusumuzun gözbebeği,
Sen ey demir parmaklıklarda barfiks yapan,
Ranzalarda parende atan
Sportmen ve kahraman Türk Gençliği,
Önünde senin bütün Kilit-bahirler açık,
Ama herzaman Samsun'a çıkılmaz a,
Bu sabah da avluda volta atmağa çık!

KIRKDÖRT

Gücüme gidiyor bu Allah kurtarsın! lafı,
Müdürü gelir: Allah kurtarsın!
Savcısı gelir: Allah kurtarsın!
Gardiyanı gelir: Allah kurtarsın!
Bi hal olduk. Allah bilir, günde kaç posta
Allah tarafından kurtarıla kurtarıla.
Oysa biz, insanları kurtarma zahmetinden
Kurtarmak için Allah'ı
Düştük, değil mi, bu yola?

Şairin son kitaplarından olan Seke Seke kitabından birkaç şiirle devam edelim

RESMEN RESİM

Ben sensiz Güler
Boğaziçinde akıntısız bir vapurum Meselâ
On Yüzmeyen bir Nuh'un teknesi,

Gökyüzünden tufan tufan ateş
Cehennemden bir köşe, bir bucak

Simurglar kanat çırpıyor içinde

ŞİİR SUVARESİ

Ne büyük şair olduğumu anlatmak için
Beş saat filan şiir okumuşum falan
Kafa da kıyak
Güler süt alacağım bakkaldan diye
Geceliğinin üstüne pardesüyü geçiri
Evden kaçtı o gece

BENZETMEYİ BENZETME

"Susurluk" ismi su sığırından geliyor
"Manda" demek yani
3 Kasım 1996'da Susurluk yolunda
O iblis Mercedes'in
Masum kamyona çarpmasıyla
Gazi tarafından vaktiyle
Vaktinde sittir edilip de
Sonradan harimimize
Sinsi sinsi sokulan
Manda var ya
İşte o MANDA göle sıçtı

YAŞASIN CUMHURİYET

Gölköy adında bir köy varmış Gelibolu'da
Televizyonda gösterdiler geçen gün.
Gelenek edinmiş köy halkı,
Ben kendimi bildim bileli bu böyledir
Diyor muhtar:
29 Ekim'de toptan sünnet ederlermiş çocuklarını
Derken ekranda entarili bir çocuk belirdi Kirvesi tutmuş kolundan
Yatırdılar bir kamp yatağına,
Ardından sünnetçi olacak zat boy gösterdi Elinde bıçağıyla,
Çocuk kaldırdı başını, bağırdı:
Yaşasın Cumhuriyet diye
Korkarım, bu, sade Gölköylülerin değil, Umûmuzun
Sade küçüklerimizin değil, büyüklerimizin de Düştüğü bir tarihsel yanılgı
Çünkü sünnet değil, farzdır Cumhuriyet

TÜRK MUSİKİSİ

Şu gugukcuk kuşları var ya
Sabahtan akşama ötüyorlar
Erkeği dişisini çağırıyor
Dişi kaçıyor
Erkek de onu bulamıyor
Tam bizim Türk musikisi
Bir erkek kaçmış, ya kadın kaçmış,
Birbirlerini bulamıyor
Veyahut erkek kadını sevdiği zaman
Kadın erkeği sevmiyor
Kadın erkeği sevince
Erkek onu sevmiyor,
Bütün musiki bir hasret
Şaşılacak şey Türkiye'de
Bu musikiye bakarak
Nüfusun yılda
Binde üç buçuk oranında artması!
Nerden bunlar birbirlerini bulup çocuk yapıyor.
Görüldüğü gibi şiirleriyle çağımız Türkiyesinin bir tanığı olmuştur Can Yücel.
Bir toplumun gerçek zenginliği onun şairleri, sanatçıları, bilimadamları ve insanlarıdır. Bu değerlerimizi koruyarak ve geliştirerek daha güzel bir Türkiye yaratabiliriz.